Najsłynniejsza kałuża świata 

Pieszczotliwie zwany „kałużą” wazon Savoy, słynny świecznik Festivo, dla którego inspiracją był kieliszek wina, szklane ptaki Oiva Toikka… Kultowe projekty skandynawskiej marki Iittala liczą sobie już kilkadziesiąt lat. I bynajmniej nie odchodzą do lamusa. Historię ich powstania i sylwetki twórców – ikon także współczesnego designu – przypomniała firma Fiskars podczas jubileuszu 365 lat istnienia. 

 

Istniejąca od 1881 roku Iittala słynie z produkcji szkła i ceramiki. Wizytówką firmy są nazwiska słynnych projektantów, a przede wszystkim legendarna „kałuża” Alvar Aalto. Nieregularny, falisty kształt wazonu był punktem zwrotnym w projektowaniu, odejściem od bogatej ornamentyki charakterystycznej dla sztuki użytkowej początku XX wieku oraz zapowiedzią nowego nurtu w designie, opierającego się na hasłach wysokiej jakości i funkcjonalności. Projekt stworzony w 1936 roku na lata zdefiniował filozofię firmy – prosty, organiczny kształt, który może być wykorzystany w dowolny sposób to jednocześnie deklaracja tworzenia ponadczasowych rzeczy, które uwzględniają ludzkie potrzeby.

2

Rewolucyjny Savoy ma już ponad 70 lat. Historia jego powstania jest równie ciekawa jak sam wazon. Kiedy na początku lat 30. huta szkła Karhula – Iittala ogłosiła konkurs na szklane naczynia codziennego użytku bezdyskusyjnie wygrał projekt Aalto. Biomorficzny kształt był ponoć inspirowany fińskimi fiordami i linią brzegową Finlandii. Niektórzy dopatrują się w projekcie aluzji do nazwiska twórcy (Aalto oznacza po fińsku falę), część pasjonatów powołuje się też na rysunki artysty z 1936 roku, na których seria szklanych naczyń była podpisana tajemniczo „skórzane spodnie eskimoskiej kobiety”.

 

Umiejętne łączenie współczesności z tradycją, prostota, zorientowanie na naturę, a przede wszystkim „aspekt ludzki”, który zakłada, że każda rzecz powinna być użyteczna, a jej forma nie powinna dominować nad treścią, składają się na estetykę skandynawskiego designu i są kwintesencją marki Iittala. To właśnie pragmatyzm był impulsem do stworzenia słynnego świecznika Festivo. Anegdota głosi, że jego twórca Timo Sarpeneva zaprojektował go z myślą o kieliszku wina, który mieściłby całą zawartość butelki. Pomysł na naczynie o nierównej powierzchni, przypominającego strukturą lód w konsekwencji przerodził się w świecznik – kolejny kultowy projekt Iittala, w produkcji od 1967 roku.

3

Miejscem, gdzie powstają inne szklane cuda jest Nuutajärvi – najstarsza fińska fabryka szkła. Tam też mieszkają szklane ptaki Oiva Toikka, małe dzieła sztuki tworzone od 35 lat. Ich kolekcja liczy już ponad 400 egzemplarzy i jest prawdziwą gratką dla kolekcjonerów. Na czym polega ich wyjątkowość? Każdy z projektów jest unikatowy, każdy wykonany z najwyższej jakości szkła dmuchanego tradycyjną metodą. Zdrowe płuca i spokojne ręce dmuchaczy pracujących w Nuutajärvi przeszły do legendy, a sprawdzianem ich umiejętności są coroczne zawody w dmuchaniu szkła, odbywające się w wiosce Iittala. Wspólne tworzenie ogromnego wazonu „Savoy” Alvar Aalto było ciekawym akcentem kończącym tegoroczne współzawodnictwo, ale też jasną deklaracją firmy: to, co w latach 30. 40. i 60. było rewolucyjnym przełomem we wzornictwie, także dziś odgrywa ważną rolę w sukcesie firmy.

4

A będzie jeszcze ciekawiej, bo Iittala łączy tradycję i ponadczasowość. Oferuje to, co najlepsze w tradycji skandynawskiego wzornictwa, będąc jednocześnie punktem wyjścia dla nowych projektów i pomysłów.

 

Zdjęcia: materiały prasowe Iittala

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *