Makowe zaklinanie świata

W okresie świąt Bożego Narodzenia magiczne rytuały posiadają wyjątkowe znaczenie i wyjątkową moc. Powtarzamy je od setek lat. Zazwyczaj rutynowo i bezrefleksyjnie. One jednak wciąż działają i pełnią swoją rolę.

W grudniu prawie każda czynność, każdy składnik użyty w potrawach i każda ozdoba powieszona w domu ma swoją symbolikę. Bo właśnie w ostatnim miesiącu roku odprawiamy tradycyjne zaklinanie świata.

Tekst: Marta Piotrowska/Republika Słoneczna

Zdjęcia: Łukasz Walaszczyk/www.warsztatkadru.pl

 

W okresie świąt Bożego Narodzenia magiczne rytuały posiadająwyjątkoweznaczenie i wyjątkową moc. Powtarzamy je od setek lat. Zazwyczaj rutynowo i bezrefleksyjnie. One jednak wciąż działają i pełnią swoją rolę. W grudniu prawie każda czynność, każdy składnik użyty w potrawach i każda ozdoba powieszona w domu ma swojąsymbolikę. Bo właśnie w ostatnim miesiącu roku odprawiamy tradycyjne zaklinanie świata.

2

Mak jest dla mnie kulinarnym symbolem tych rytuałów. Makowiec, makiełki pojawiają się na moim stole tylko w grudniu, bo – wedle tradycji – przynajmniej jedna potrawa wigilijna zawierać powinna te drobne, czarne nasionka. Wigilia to taki dzień, kiedy znika bariera między światem żywych i zmarłych. W tym dniu dusze tych, którzy odeszli, mogą odwiedzać swoje domy, dlatego potrawy wigilijne z makiem były kiedyś potrawami zadusznymi. Mak kojarzono ze  śmiercią i snem już w starożytnej Grecji. Czerwone kwiaty towarzyszą wizerunkom Persefony, pani krainy zmarłych, Thanatosowi, bogowi śmierci oraz jego bratu Hypnosowi, bogowi snu.

Mak to roślina życia i śmierci. Symbolizuje noc i zapomnienie, czary i zmartwychwstanie. Jest jednocześnie symbolem płodności. Wszystkie mroczne i narkotyczne  właściwości zawiera mleczko makowe pozyskiwane ze świeżych kwiatów, natomiast drobnych nasionek, których używamy w kuchni nie należy się obawiać.  Zawierają białka, węglowodany, nienasycone kwasy tłuszczowe, obniżające poziom „złego” cholesterolu LDL we krwi (dzięki temu makowy olej jest bardzo zdrowy!). Mak zawiera też sporo wapnia, cynku niezbędnego dla utrzymania dobrej kondycji włosów i paznokci, witaminy A i E.  Delikatny, orzechowy smak i aromat nasion makowych przydaje charakteru wielu świątecznym potrawom.

Świateczny rytuał kulinarny pozwala uporządkować i oswoić świat. Pozwala zamknąć się w swoim domu i odprawiać czary. Uwielbiam spędzać czas w kuchni, pracować w nocy, umęczyć się. Pieczenie makowca, mieszanie masy z bakaliami,z których powstaną makiełki jest czynnością towarzyszącą mi od dzieciństwa. To nie piernik, serniki i inne dobra znaczą moją pamięć. Kuchnia warsztatowa Republiki Słonecznej to ta sama kuchnia, gdzie z Babcią jako nastolatka zwijałam 30 makowców dla całej rodziny. Tradycja przenosi się dalej,gdy mój brat piecze co roku (jako jedyne ciasto)makowce i obdarowuje pozostałych członków rodziny, a bratowa Kasia gotuje ekscentryczną zupę wigilijną na rybim bulionie z masą bakalii jeszcze większą ilością czerwonego wina.

 

ZUPA MAKOWA

 

SKŁADNIKI

  • 1 litr mleka 3,2%
  • 300 sparzonego i zmielonego maku (w sprzedaży jest też suchy mielony mak w paczce)
  • 100 złotych rodzynek
  • laska wanilii lub cukier waniliowy
  • 2-3 goździki, szczypta mielonego imbiru, szczypta soli
  • miód lipowy lub akacjowy do smaku

Przygotowanie tej zupy to czysta przyjemność. Do ciepłego mleka wsypujemy mak, rodzynki i przyprawy. Słodzimy miodem i gotujemy na małym ogniu delikatnie mieszając, aż rodzynki napęcznieją. Ciepłą zupę rozlewamy do talerzy, możemy posypać podprażonymi płatkami migdałowymi lub podać z malutkimi grzankami z jasnego chleba usmażonego na maśle.

3

WIENIEC ŚWIĄTECZNY

 

CIASTO:

  • 125 ml mleka
  • 25 gdrożdży
  • 100 gcukru
  • 500 gmąki
  • 125 gmasła
  • 1 jajko

 

NADZIENIE:

  • 100 gcukru
  • 100 grodzynek
  • 100 gmielonych migdałów
  • 100 gposiekanych orzechów włoskich
  • 100 gsuszonych fig
  • 50 gmaku
  • 25 ml rumu
  • ½ łyżeczki cynamonu
  • 125 ml śmietany
  • 1 żółtko + 1 żółtko do posmarowania surowego ciasta

DEKORACJA:

  • po 50 g siekanych migdałów i skórki pomarańczowej
  • 100 gcukru pudru
  • 4 łyżeczki kawy rozpuszczalnej

4

Drożdże wymieszać z łyżką cukru. Gdy się rozpuszczą, razem z jajkiem, pozostałym cukrem, letnim mlekiem i rozpuszczonym, letnim masłem dodać do mąki. Wyrobić ciasto. Odstawić na godzinę w ciepłe miejsce. Mak wsypać na suchą i rozgrzaną patelnię, podprażyć. Rodzynki i posiekane figi zalać rumem. Odstawić na 30 minut. Dodać cukier, migdały, podprażony mak, śmietanę i cynamon. Wszystko wymieszać z żółtkiem. Ciasto rozwałkować w prostokąt na grubość 0,5 cm. Rozsmarować nadzienie. Zwinąć jak roladę wzdłuż dłuższego boku, starając się zachować równomierną grubość rulonu. Z rolady uformować koło. Końce zlepić. Wieniec posmarować żółtkiem, naciąć poziomo wzdłuż 2-3 razy. Pieczemy w temperaturze 180°C. Ciepłe ciasto smarujemy cukrem wymieszanym z kawą i 3 łyżkami wody. Dekorujemy migdałami, orzechami, skórką pomarańczową i wszelkimi świątecznymi smakołykami.

5

Republika Słoneczna znajduje się w Poznaniu przy ul. Słonecznej 19 i jest m.in. popularnym miejscem spotkań pasjonatów gotowania. Przestronna kuchnia pozwala na organizację warsztatów kulinarnych, które są prowadzone przez doświadczonych kucharzy i dają możliwość poszerzenia swojej wiedzy i umiejętności.

6

7

Więcej na: http://republikasloneczna.pl/pl

Zdjęcia: Łukasz Walaszczyk

 


Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *